De slepers van Märklin geven bij sommige oudere modellen wel eens problemen.
De locomotief blijft zonder reden ergens stilstaan en vaak op een moeilijk bereikbare plaats. Omdat de modelbaan bij de SSN met veel oudere modellen rond rijdt, zijn goed werkende slepers van belang.
Alle locomotieven van slepers voorzien van een ander merk is een kostbare zaak dus ga je op zoek naar andere mogelijkheden. Ooit in het verleden wat strookjes fosforbrons gehad en daar wat proefjes mee gedaan.
Fosforbrons wordt vaak toegepast in contactveren van verschillende vormen voor relais. Wat ik ga gebruiken en is ongeveer 0.3 mm dik en veerkrachtig. Het brons wordt eerst in strookjes van exact 5 mm breed en 65 mm lang geknipt, de lengte van de langste sleper van Märklin.
 
Sinds januari 2022 rijden de lokomotieven zonder noemenswaardige storingen met de gemodificeerde slepers over de Märklin modelspoorbaan met C-rail.

 

 

Op de foto is te zien met welk een schaar de fosforbrons stookjes geknipt zijn. Na het knippen zijn de strookjes enigzins gebogen en een stukje getorst. Dat laatste is niet erg en laten we zo. Het strookje wordt aan één zijde, de bolle zijde, schoongeschuurd met fijn (500) waterproof schuurpapier, anders kan je het niet solderen.
Op de foto is de holle zijde geschuurd en naderhand het strookje met de hand bijna vlak gemaakt.

 

 

Van een te behandelen sleper verwijderen we de bestaande bronzen veer met pertinax plaatje door de uit einde van de sleper een klein stukje open te buigen. LET OP! niet te ver buigen, het messing omgebogen stukje kan dan afbreken en is de sleper onbruikbaar. Zie foto. De linker zijde is veel te ver open waardoor het terug buigen in afbreken zal resulteren.
Er wordt een hulpstukje gemaakt. Een stukje vlak hout en wat spijkers. Zie voorbeeld.
De spijkers dusdanig op afstand in het hout tikken dat een soldeerpunt ruim tussen het uiteinde en een spijker past. Er moet precies een sleper breedte tussen de spijkers komen. Dit is een hulpmiddel om de fosforbronzen strip exact onder de originele sleper te kunnen plaatsen.

 

 

Het loopvlak van de sleper moet vrij van vet en brandplekken zijn en de uiteinden over 1 cm lengte schoonschuren. Aan het bronzen strookje de uiteinden een 2 mm ombuigen. Zie voorbeeld en de sleper en bronzen strookje vertinnen met harskern soldeer. Beslist geen agressieve soort vloeimiddel gebruiken, dit nooit gebruiken in de elektonica. Later wordt een 3 mm gaatje voor het vastschroeven van een gemodificeerde sleper in het fosforbrons geboord.

 

 

Om de bronzen strip goed vast te solderen een soldeerbout gebruiken van minimaal dertig watt, liefst een apparaat met instelbare temperatuur, en een goede schone soldeerpunt. De strip wordt alleen aan de uiteinde van de originele sleper vast gesoldeerd. Leg het strookje brons met de soldeer plekjes naar boven tussen de hulpspijkers en leg de originele sleper met soldeerplekjes op de bronzen strook. Zet de hete soldeerpunt nabij een uiteinde op de sleper en verwarm de sleper. Neem een kleine schroevendraaier en druk op de sleper naast de soldeerpunt. Een grote schroevendraaier niet gebruiken, die neemt warmte op die nodig is om te solderen. Pas als er soldeer aan de zijkant tussen het brons en sleper zichtbaar wordt, de soldeerpunt weghalen en veilig weg leggen. Met de schroevendraaier nog even aangedrukt houden en wat koude lucht er over blazen.

 

 

LET OP, de sleper is nog knap heet en met een tangetje of pincet aanpakken. Controleer of het brons goed vlak is vast gesoldeerd. De eerste foto laat een niet correct gesoldeerde strook brons zien, deze is niet vlak op de originele sleper vastgezet. De sleper nogmaals tussen de spijkers plaatsen en verwarmen. Met een kleine schroevendraaier aandrukken totdat je de sleper voelt bewegen. Doe hetzelfde voor de andere zijde van de sleper. Soms hoor je een tik, dat komt door het loslaten van het soldeer en het uitzetten van het brons of messing van de sleper. Is alles naar tevredenheid kan er een gaatje van 3 mm in het brons geboord worden. Gebruik als boorgeleiding het gaatje in de originele sleper.
 
PAS OP!! Hou de sleper goed vast met een tangetje, niet met de handen!! Als de boor hapt en de sleper gaat meedraaien..... AU!!!!

 

 

Als laatste de geboorde gaatjes met boor wat uit soevereinen, de braampjes verwijderen. Zet er maar wat kracht op zodat het brons een klein beetje in het putje van de sleper gedrukt wordt. Zo kan de sleper niet blijven steken op de verhoogde puco's van b.v. wissels.

 

 

Linker foto zijn oudere slepers en de tweede en derde van onderaf zijn test slepers geweest van een paar jaar terug en voldeden toen niet. De rechter foto zijn slepers met stroken fosforbrons over de gehele lengte van de sleper.
De langste strook fosforbrons is aan uiteinde en naast het montage gat vast aan de sleper gesoldeerd, de overige stroken brons alleen aan de uiteinde van een sleper gesoldeerd en een stukje omgebogen langs het ronde eind stukje.

 

 

Linker foto, een BR-81 van Märklin opzijn kop met een aangepaste sleper. Deze gaf regelmatig problemen met de slepers maar sinds deze eronder gemonteerd lijkt dat probleem verleden tijd. Rechts een V-100 (BR-212) die op de testbaan al een flink aantal dagen zonder problemen heen en weer rijdt.
Inmiddels zijn er een aantal slepers voorzien van een strook fosforbrons en gaan het zien of dat de oplossing is.

 

 

De korste slepers zitten ook onder een aantal rijtuigen voor de stroom voorziening van de rijtuig verlichting en sluitlichten.
Van enkele is de sleep slijtage van de puco's (M- of C-rail) zichtbaar. Deze slepers zijn meer dan 10 jaar terug eens gemonteerd, niet zo vreemd dat slijtage zichtbaar is.
Er is sinds de tijd veel ervaring opgedaan de slepers goed te monteren, d.w.z. aanpassen aan de verschillende constructies van onderstellen van verschillende fabrikanten. Dit onderstel is van een ROCO rijtuig.
De versleten sleper zat met een boutje aan het onderstel vast, is wat lastig met vervangen. Een andere oplossing maar dit vereist wat ervaring.
3 mm en 2 mm messing buis. De 2 mm past in de 3mm buis. Eerst een stukje goed schoonmaken van de buizen en de 2 mm buis 1 cm in de 3mm schuiven en dat vast solderen. De 2 mm buis vlak langs de 3 mm buis afzagen en daarna de 2 mm buis inwendig met een 1.5 mm boortje uitboren. Dan in het uitgeboorde stukje een 2 mm schroefdraad tappen.
Dan van de 3 mm buis met het M 2 getapte een 3 mm stukje afzagen. Het M2 schroefdraad nogmaals met een tapje bewerken om de bramen te verwijderen. Dit stukje in 1 van de gaten in het onderstel drukken, eventueel met een rond vijltje iets groter uit vijlen. Let op, het busje MOET klempas erin passen. Dan met wat secondegel het busje in het gat vastlijmen, zodanig dat het niet langs de draaispil uitsteekt. Na droging het uitstekende gedeelte afvijlen tot gelijke hoogte van het kunststof. Een M 2 boutje inkorten zodat een sleper vastgezet kan worden. Een dun soepel draadje aan de sleper vast solderen en door het chassis van het rijtuig door halen. Dit is de plus kant van de verlichting.

 

 

De kortkoppelingen zijn van Fleischmann en zijn aangepast met contact veertjes zodat een twee polige verbinding naar andere rijtuigen gemaakt wordt.
De linkse foto heeft een massa contactveer die via de wielen spanning van de spoorstaven afneemt. De rechtse foto is een midden sleper voor de andere spanning pool en die pool wordt via de koppelingen doorgegeven. Elke rijtuig stam heeft 1 rijtuig met een middensleper.
 
De strookjes fosforbrons zijn na 1 jaar een perfecte oplossing voor de bedrijfszekerheid van de modelbaan bij de Stoom Stichting Nederland. Zodra de treinen beginnen met haperen is het tijd om de baanvakken en wissels, speciaal de puntstukken, schoon te maken door achter gebleven resten vuil van de omgeving. Er wordt volop nieuwbouw gezet.