De stoomfluit

Home Naar start (Home) pagina
 

Een modelspoorbaan in opbouw

 

Hoe het begon.

Sinds 2000 loop ik mee met het in stand houden van een stukje erfgoed bij de Stoom Stichting Nederland, industrie terrein Boezembocht. Net een jaar open dan is het merendeel nog in de opbouw na de verhuizing van uit de Spaanse Polder nabij Schiedam.
In de bezoekers ruimte was nog niet veel te ontdekken.
Je bent dan op zoek naar werkzaamheden die je leuk vind om te doen in de toen spaarzame vrije tijd.
Met de kennis van elektrotechniek en elektronica is mij gevraagd eens te kijken naar een verzamling modeltreinen en railstukken. Twee jonge medewerkers wilden een modelbaan in de bezoekersruimte maken maar hadden weinig van doen met elektriciteit.
De beschikbare Märklin rail stukken en treinen zijn voldoende om een aardige baan aan te leggen.
De onderdelen zijn afkomstig van een op te jonge leeftijd overleden oud voorzitter Rolf Hartkoorn waar de toegangweg naar het stoomdepot is vernoemd. Rolf heeft de start en de opening van het depot nog meegemaakt en is kort daarna in 1998 overleden.
De start van de bouw van deze modelbaan in 2003 en de beschikbare onderdelen was een aanleiding om deze baan niet te digitaliseren. De sporen waren toen de M-rail, de metalen rails op een verhoogd metalen onderbed.
Naarmate de bouw vorderde werd steeds meer informatie vergaard over de opbouw en de mogelijkheid om de bezoeker de trein te laten starten.
 
Na verloop van tijd zijn de M-rails, mede door de snelle roestvorming, vervangen voor C-rails. Dit type rails is uitermate geschikt om de sporen in blokken op te delen en is minder gevoelig voor roestvorming.
 
Dan komt het digitaal maken van de modelbaan wel heel dichtbij. Helaas is het budget bij lange na niet toereikend om dat te verwezenlijken.
 
Door de snelle ontwillelingen op digitaal gebied is toch een begin gemaakt met wat digitaal expirimenteren in de vorm van digitale modules voor een eerste locomotief, de 65018 van Fleischmann. Deze loc is als eerste in 2006 voorzien van een Uhlenbrock module.
Het omschakel mechanisme in deze loc liet erg te wensen over en dan is een digitale module een uitstekende vervanger, die ruim 1 jaar zijn werk heeft gedaan. In de loop van de tijd is een tweedehands railbus aangeschaft en ook deze heeft een digitale Uhlenbrock module gekregen.
 
Een mobile station van Märklin, voor een zeer klein prijsje op een beurs aangeschaft, geeft de mogelijkheid om modules te kunnen programmeren, maar de Uhlenbrock geeft in de analoge modus geen resultaat in de wijzigingen. Toch geven de Uhlenbrock modules een beter en stabieler rijgedrag te zien.

 

 
In juli 2003 is de bouw van start gegaan. Als eerste is een speeltafel voor de allerkleinste bezoekertjes gemaakt. Een tafel op ca 30 cm hoogte met een vaste baan van hout met wat locjes en wagonnetjes.
Het resultaat is op de foto's te zien.
Tot op heden is deze speeltafel een groot succes. Jong of oud, vrijwel iedere bezoeker is er mee bezig. Deze speeltafel staat nu een aantal jaren en in deze periode zijn zelden de houten treintjes verdwenen. Door intensief gebruik en slijtage worden de treintjes vervangen of tijdelijk opgelapt.
 

 

De opbouw

 


 
De tekeningen van het sporenplan (L - boven) wijken maar een klein deel af van het orgineel (R - onder). Het plan is op sommige plaatsen aangepast vanwege de beschikbare ruimte en de voor handen zijnde rails en wissels. De baan is gespiegeld aan de orginele en meet 4 x 3 meter wat goed is voor ca 12 meter rijbaan per spoor.

 
 


Dit is de plek geworden van de huidige modelbaan.


 
 


 
Op een mooie pinksterdag ging een wens in vervulling. Een vervente donateur uit Maasluis bracht een presentje voor de modelbaan bouwers mee. Hij deed er zelf niets meer mee, het stond maar in een vitrinekast en een loc moet rijden.
Een 65018 van Fleischmann, omgebouwd voor een Märklin baan. Een medewerker kwam op een dag met een aantal doosjes gevuld met een 30-tal verschillende goederenwagons.

 
 

Proefrijden met materieel om de slechte stukken M-rail op te sporen en repareren. Het gaat op een modelbaan lijken.

 
 

Van medewerker Leo de Kok † mocht ik een HO model van de 8811 in ontvangst nemen.
Op de buffer van onze 'grote echte' 8811 staat een N en HO model.

 

Op een beurs voor een zacht prijsje een V-200 aangeschaft. Deze diesel gaat een stam Silberlingen aan de haak krijgen.
Update; Deze V-200 heeft veel slijtage in de onderstellen en tandwielen en is uit de dienst gehaald.

Via het internet een tweedehands Roco 600 diesel aangeschaft.
Weer een lok aan de verzameling SSN model materieel toegevoegd.

 
 

Op een beurs is een railbus aangeschaft.
Hier is later een ESU digitale module en permanent magneet ingebouwd.

In Nederland rijdt nog een railbus op de museumbaan van de Zuid Limburgse Stoomtrein Maatschappij
 

Op een beurs voor een spotprijsje 4 ROCO "silberlingen" aangeschaft, 2 stuks AB, 1 BN en een BD met stuurstand en alles kortgekoppeld.
Op de beurs alle rijtuigen aan een eerste inspectie onderworpen en er miste enkele kleine onderdeeltjes.
Geen ramp, die heb ik nog liggen. Maar door die kleinigheden nog wat van de vraagprijs afgeknabbeld wat gelukt is.


 
Een tweede railbus aangeschaft, deze was defect maar bij nader onderzoek is getracht deze geschikt te maken voor gelijkstroom met een paar diode's. Alle diode's eruit en de bedrading weer terug gebouwd naar origineel en direct rijden. Inmiddels is de SFM motor voor hoog vermogen type vervangen.
Een BR-74 van Märklin aangekocht uit een start pakket. Een extra gewichtje in de machine verhoogd de trekkracht, dat was niet erg groot.

 
 

Een stukje klassieke beveiliging volgens Duits voorbeeld.

De 8811 van Dapol (Engels) geschikt gemaakt voor de Märklin baan.

In de loop van jaren is een aardig locomotieven park verzameld, waaronder bijna alle SSN loks in HO model.