Een emplacement klok
Voorjaar 2006 September 2006
Augustus 2007 Eind 2007
April 2008 Januari 2009
Op bovenstaande foto een emplacement klok bij het station van Dresden in de voormalige DDR.
Een gelijksoortig, niet meer werkend, model is aangetroffen op een verlaten emplacement net
over de grens in Oberhausen.
Die klok is na geslaagd onderhandelen in het bezit van de SSN gekomen.
Het verlaten en bijna dichtgegroeide emplacement in Oberhausen.
De bomen en dicht stuikgewas rond de klok. Zomer 2005.
April 2008, links naast het gebouwtje heeft de klok gestaan.
Op vrijdag 9 december 2005 zijn 6 man naar Oberhausen afgereisd
om de klok te demonteren en vervoeren naar het depot.
Vroeg in ochtend, 9 december, inspectie of de stroom er af is en hoe los te maken.
De aansluitboxen volledig dichtgeroest, dan maar de kabels door knippen.
Boven op een klein en wiebelend platformpje de klok demonteren.
Voorzichtig het loodzware uurwerk laten zakken.
Dan de mast van ruim 6 meter tussen de bomen door laten zakken
wat niet geheel volgens plan gebeurde. Een stukje te ver en een deuk
in het hekwerk van het bordes.
Maar de mast is gestreken!
Een meegenomen boottrailer had precies de juiste lengte voor de mast.
Het uurwerk paste weer bij een ander in de kofferbak.
Een flink aantal roosterstaven passend in de 65018 mocht meegenomen worden.
Het uurwerk, ruim 1 meter doorsnede, is door de natuur aardig gedegradeerd bij gebrek aan onderhoud.
Er was op het emplacement al eens getracht de ruiten van het uurwerk stuk te gooien. 1 ruit heeft dat niet overleefd.
In weer en wind, de onderzijde aangetast. Hier is veel herstelwerk te doen.
Na demontage van het uurwerk bleek dat er nog verrassend goed uit te zien.
Schoonmaken en smeren met hoogwaardige olie en de uurwerken functioneren prima.
Van de minuten markering op de glazen wijzerplaat was niet veel meer over.
Een klein bedrijfje in het belgische land heeft de ruiten gereinigd en voorzien van een nieuwe markering en logo's.
Dat ziet er weer goed uit.
Door een gat in de bovenzijde van de klok is er veel water in de klok blijven staan.
Een gedeelte van de onderkant zal vervangen moeten worden.
Het framewerk van de klok is inmiddels gerepareerd en in de eerste laag roestwerende verf gezet.
De raamwerken voor de buitenglasplaat, de wijzerplaat en het frame van de klok worden schoongemaakt
en waar nodig voorzien van nieuwe stukken.
Dit is 1 van de twee uurwerken uit de klok die aan de muur van de kantine hangt.
Ook dit zijn puls uurwerken, iets anders opgebouwd maar gelijk werkend aan de uurwerken
van de emplacement klok en de 'neusklok' in de expositieruimte.
Bij nadere inspectie blijken het halve minuut uurwerken te zijn.
Grote vraag welke soort pulsen een moederklok geeft.
Toch loopt de klok in de loods, de puls uurwerken zijn vervangen voor 230 Volt uurwerkjes.
We gaan trachten de originele puls uurwerkjes weer aan de praat te krijgen.
In de toekomst zal de moederklok (pulsgever) twee 'Nebenuhren' aan gaan sturen.
De emplacementklok en de klok in de loods. Een uitdaging.
Sommige informatie is niet meer leesbaar op de buitenkast. Dit uurwerk kan ruim 40 jaar oud zijn.
Op de site van een klokkenverzamelaar in Duitsland staat een vergelijkbaar uurwerk vermeld.
Dat uurwerk is gemaakt in 1967. Kijk maar eens op www.zeigersprung.de
onder Elektrouhren/Nebenuhrensammlung.
Het binnenwerk ziet er nog goed uit. Een drupje olie doet wonderen.
De klok gedemonteerd. Van dit uurwerk is een kunstof tandwieltje gebroken en de as van de kleine wijzer ontbreekt.
Ergens is nog wel een messing tandwieltje en een holle messing as te vinden.
Voorjaar 2006
Elke klok heeft twee gelijke uurwerken maar elke klok heeft zijn eigen model uurwerk. De werking is gelijk maar de constructie
is totaal verschillend.
Maar er is nog meer en ander werk. De mast wordt onder handen genomen door Martijn en Jo.
Demonteren en schoonbikken waarna de eerste laag roestwerende verf opgezet kan worden.
De bijna kale glasplaat met de minuten ring is hersteld zo ook het centrale huis van de klok.
Dit project begint aardige vorm te krijgen. Dit 'naseuhr' links op de foto is door Jo Roesen in bijna originele staat terug gebracht.
De klok is afkomstig van station Pretzier in de lijn Salzwedel - Stendal in voormalig Oost Duitsland.
Dit is een groot model klok, gemaakt rond 1885, ruim honderd kilo aan gewicht door de gietijzeren constructie.
De wijzerplaat is nagemaakt aan de hand van een origineel ontwerp, gevonden in een oude katalogus.
Voor de 2e wereldoorlog was deze klok uitgerust met een mechanisch slingeruurwerk, vrijwel gelijk aan de neusklok
die aan de muur op het perron hangt. Nu heeft de klok twee elektro mechanische uurwerken die elke minuut met een puls
aangestuurd werd door een moederklok. Via het internet en de onderhandelingen van Jo Roesen is de SSN in het bezit gekomen
van een orginele moederklok kompleet met besturing tranformator.
September 2006
Theo Weber heeft de klok voor ons gerepareerd, er waren twee kleine veren gebroken,
waarna de klok een plaatsje in het museum heeft gekregen.
Eind oktober 2006 is de klok op een permanente 230 volt aangesloten.
Voorheen kreeg de klok zijn spanning van de museum verlichting die alleen op werkdagen in werking is.
Resultaat was dat de klok na ca 20 minuten geheel stilvalt als de werkdag ten einde is en het licht uit gaat.
Nu kan de klok afgesteld worden op een korrekte gang.
Deze moederklok gaat in de toekomst 2 externe klokken aansturen. 1 antieke 'neusklok' in het museum
en een emplacementklok buiten nabij de draaischijf die op een 6 meter hoge mast staat.
Inmiddels is het aantal klokken uitgebreid naar 3. De neusklok, emplacementklok en de klok aan de muur van de kantine
Twee klokken zijn op de moederklok aangesloten en lopen geheel volgens plan mee met de puls van de moederklok.
Van de emplacementklok ligt nog een wijzerplaat te wachten op montage. De tussenringen van de buitenglasplaat
en de wijzerplaat zijn dusdanig vergaan dat er nieuwe gemaakt moeten worden.
De machines hiervoor zijn er niet meer en dan wordt het wat lastig om deze ringen volgens de oude technieken te kunnen maken.
Het vraagt wat tijd om een bedrijf(je) te vinden die dit nog kan maken. Er is er een gevonden en wachten in spanning af.
Jo Roesen is bezig met o.a. de mast voor de klok gereed te maken en een bewapeningsmat te buigen
voor de betonnen sokkel voor de emplacementklok.
De bekisting voor de sokkel is gemaakt en ligt op zijn plaats. De beugels voor het leidingwerk worden in de mast aangebracht.
Als die straks staat gaat dat niet zo gemakkelijk meer.
De kabel voor de emplacementklok is uitgerold en in de bestaande kabelgoot gelegd.
Er moest nog een stukje goot gelegd worden langs de draaischijf.
Martijn en Joris in de weer om de kabel voor de klok door een beschermbuis heen te trekken.
Wat later ligt de kabel door het gebouw naar de expositieruimte waar de moederklok hangt.
Inmiddels is de kabel volledig uitgerold en getest op korrekte werking.
De 'neusklok' heeft lange tijd op houten klosjes op de grond gestaan. Origineel behoort deze klok aan een muur te hangen.
Het museum heeft geen enkele mogelijkheid om de klok ergens aan te hangen zodat een andere oplossing gezocht moet worden.
Wat materiaal gehaald, een paar uurtjes meubelen en zie daar, een bokje op wielen waar deze zwaargewicht (dik 100 kilo) kompleet
met de onderlijsten eraan op geplaatst kan worden. Eerst de klok geheel demonteren en weer opbouwen op het bokje.
Er is een geschikt bedrijf gevonden om nieuwe tussenringen voor de emplacementklok te maken. De 'oude' tussenringen waren
zodanig aangetast door de weersinvloeden dat ze niet meer bruikbaar waren.
Van der Linden & Veldhuis Isolatie BV uit Vlaardingen heeft deze ringen van aluminium nagemaakt.
De heren Jeroen Veldhuis en Ed Hijnen hebben de ringen afgeleverd.
Tijdens een rondleiding heb ik laten zien waar de ringen voor bestemd zijn en wat de StoomStichting zoal doet met het rijdend materieel.
Binnenkort worden de ringen tussen de glazen buitenruit en glazen wijzerplaat gemonteerd.
Augustus 2007
In de vakantie periode is de sokkel voor de mast van de emplacementklok gestort en na 14 dagen uitharden is de mast op de sokkel geplaatst.
De overtollige stopverf is uit de binnenrand van de emplacementklok gehaald en de ring,
gemaakt door Van der Linden & Veldhuis is tussen de buitenruit en de wijzerplaat gemonteerd.
De ring past precies en geeft het beoogde effect zoals het origineel was.
Eén zijde van de klok is vrijwel gereed, Jo neemt de andere zijde van de klok onderhanden om de tussenring te kunnen plaatsen.
Boven op mast heb je een prima overzicht van het terrein van de SSN.
Eind 2007
De moederklok staat op een geheel andere plaats dan deze emplacementklok. Hoe ga je de klok gelijkzetten, maar dat niet alleen.
Elk jaar moet de klok tweemaal een uur vooruit danwel een uur achteruit gezet worden. Zomer- en wintertijd.
De moederklok is geheel mechanisch. Tegenwoordig zijn de meeste klokken voorzien van een DCF ontvanger,
die de klok de juiste tijd laat zien en automatisch wisselt van zomer- naar wintertijd.
Maar onze klok heeft die voorziening niet en aanpassen voor DCF ontvanger is niet mogelijk.
Wij zullen dat handmatig moeten doen en daarvoor wordt een schakeling ontworpen waarmee de klok gelijk gezet kan worden
zonder daarvoor in de mast te moeten klimmen. We maken gelijk twee van deze schakelingen.
De klok in de loods krijgt soortgelijke uurwerken en een gelijkzet unit.
Wat huisvlijt, een box met besturing elektronica om de klokken op afstand op tijd te kunnen zetten.
Een relais kaartje met konnektor en klokmotor aansluitingen. In elke klok komt 1 kaartje.
De besturing box is getest en gereed.
De 24 volt verlichting in de klok op de mast. Voor de verlichting is een automatische dag/nacht schakelaar in de maak.
De klokring wordt op de mast geplaatst. Voordat de ring erop gaat moest de kroon 90 graden gedraaid worden.
Ook deze loodsklok wordt aangepast voor pulsbesturing wat voorheen origineel aanwezig was.
Er zitten nu twee 230 volt motoren in die bij stroomuitval stilstaan, en op deze manier weer gelijk gezet worden.
Met de besturing box hoeft er niet meer met een ladder erbij geklommen te worden. Kwestie van inprikken en instellen.
April 2008 week 17
Een belangrijke mijlpaal is bereikt. De klok op de mast is samengebouwd en functioneerd.
Een kort verslag.
De woensdag er voor is een tijdelijke kunststof wijzerplaat met klokmotor gemonteerd ter controle van de pulsen.
Na wat kleine aanpassingen bij de moederklok en de 24 volt voeding zijn de klokpulsen beschikbaar in de klokmast.
De tijdelijke wijzerplaat wordt verwijderd en aan een koord naar beneden gelaten.
De originele wijzerplaten van glas in de stalen ringen worden naar boven gehesen en gemonteerd.
De uurwerken worden aangesloten en de klokken op tijd gezet. Ze werken direct.
Mei 2008 week 20
Vandaag een 'warm' karweitje, in de zon. De emplacementklok is als eerste uitgerust met een tijd gelijkzet unit.
Het werkt zoals voorspeld en binnen de korste keren was de klok na een korte onderbreking weer gelijk gezet.
Het 'mast klimmen' is dan niet meer nodig.
Deze klok is vrijwel gereed.
De volgende klus is maken en monteren van de schemerschakelaar en voeding voor de 24 volt lampen.
Januari 2009 week 5
De schemerschakelaar en voeding voor de emplacementklok zijn gereed.
De weersomstandigheden zijn nog niet ideaal om de kast te kunnen plaatsen.
Na bijna 1 jaar in bedrijf zal de klok geinspecteerd moeten worden op korrekte werking.
Het is nu te koud en glad om in de mast te klimmen.
Nu een zijde van de loodsklok uitgevallen is wordt het tijd voor actie. Een steiger opgebouwd onder de loodsklok
en de klok gedemonteerd. De besturing kabel voor de 24 volt hangt geruime tijd doelloos langs de muur.
Na een paar uurtjes meubelen zijn de 230 volt uurwerken vervangen voor 24 volt uurwerken.
Even met de hand gelijkzetten en lopen met de hap.
Via deze aansluiting kan de klok gelijk gezet worden. Dit moet 2 maal per jaar gebeuren.
De moederklok is een slinger uurwerk. Deze moet handmatig op zomer- of wintertijd gezet worden.
|
|